Etno & Eco in het Nationaal Schoeiselmuseum

Nationaal Schoeiselmuseum (Izegem) 02/02/2013 – 21/12/2013

P1040489P1040515P1040413P1040487P1040493P1040400P1040432P1040453P1040456


“Een schoenenmuseum? Je méént het!”

Het bestaan van dit museum is nog maar heel recent tot me doorgedrongen, mijn diepgewortelde liefde voor schoenen ten spijt. Mijn vriendin is in deze contreien ooit verdwaald geraakt, en ook De Standaard heeft dit instituut al een paar keer wereldkundig gemaakt. (Maar met iets te weinig poeha aangeprezen?)


West-Vlaamse mode: ik moet even slikken en probeer mijn frons te verbergen… verder bezorgt deze combinatie me geen acute hart-kloppingen en al helemaal geen kriebelende bankkaart (want stijl-oases als Knokke-le-Zoute laat ik hier wijselijk buiten beschouwing).

P1040489

Mode komt soms uit een verrassend hoekje: in de o zo stadse modebranche moet je af en toe ‘de boer op gaan’, en dit mag je letterlijk nemen, zo blijkt… Mijlen-ver van de platgetreden paden beland je dan in Izegem,… of-all-places, Izegem, dit is het Diepe Zuiden van West-Vlaanderen. Het kan aan mezelf liggen, maar ik verwacht hier nu niet meteen Jimmy Choo of Manolo Blahnik tegen het lijf te lopen.

P1040491

En toch heeft Izegem iets met schoenen,… of nee, ‘iets’ is een under-statement. Deze plek was ooit het Mekka van de Belgische schoennijverheid, een tewerkstellingsmachine voor de hele regio en bovenal innig verbonden met het Koningshuis… In het Interbellum bereikte de Izegemse creativiteit haar hoogtepunt, na de oorlog kwam er nog een korte heropleving, om in de jaren ’50 langzaam uit te doven. Eén producent (Mareno) heeft de 21ste eeuw gehaald en is nog steeds actief.

Ook in deze blitse eeuw blijft het Paleis haar zonen en dochters naar Izegem sturen. In juni 2013 heeft koningin Mathilde (toen nog prinses) het Schoeiselmuseum verblijd met een kort bezoekje. Voor de gelegenheid had ze een kurken handtas uitgekozen… een goeie gok (van Mathilde of haar stylist), want dit ligt helemaal in lijn van de huidige eco-expo.

P1040515

Als gewone sterveling val je in dit museum met de deur in huis, warempel… bij het binnenwandelen, rinkelt de deurbel (een nogal scherp gerinkel). Het heeft iets van een stock americain in een Vlaamse provinciestad, halfweg de jaren ’60 (bij benadering)… Nu goed, dit gebrek aan uiterlijke praal schenkt vertrouwen: deze instelling kan maar beter investeren in een gedegen schoenencollectie dan in de restauratie van het vasttapijt.

“Niet schrikken, de bel gaat veel te hard.”
Met deze geruststellende woorden verwelkomt de allersympathiekste medewerkster me in haar schoenen-walhalla.

P1040399


P1040518


Ik volg spontaan de ‘tijdslijn’ doorheen het museum: van papyrus sandalen uit het Oude Egypte tot de jongste fantasietjes van Christian Louboutin. Met tussenin tal van bijzondere vondsten: vlinderschoenen van Lodewijk XIV, de eerste sleehakken uit de roaring twenties, de ‘uitvinding’ van de plateauzool (door Ferragamo, in 1938), rantsoenzegeltjes voor sobere schoenen (origineel bewaard uit de Tweede Wereldoorlog), enz.

P1040408P1040413









P1040407


P1040397









Ook het métier om schoenen te maken, wordt hier geëtaleerd: een unicum in Europa! Dit ambachtelijk proces en het historisch overzicht vormen samen de ruggengraat van het Schoeiselmuseum: deze twee tentoonstellingen kun je permanent bezoeken.

De huidige Etno & Eco tentoonstelling moet ons dan weer bevrijden van navelstaarderij, kortzichtigheid en hokjesdenken.

P1040445


P1040436


P1040427



P1040432










De schoenen komen hier uit de vier windstreken en doen ons dromen van exotische oorden, of gruwelen,… Hoe relaxed leven mensen die sandalen uit autobanden maken? (als je bedenkt dat ze ook nog de tijd vinden om de afgewerkte schoenen te pimpen: met bloemmotieven, een geometrische print, of vlechtwerk…). Ik reis verder: bij elke schoen probeer ik een passende outfit te verzinnen.

P1040441


P1040439


Maar ook:
Hoe pijnlijk moet het geweest zijn om als vrouw door het leven te sloffen in het China van vòòr 1950? (Ik bekijk de minuscule schoentjes die bij de lotus-voetjes horen, ik wil de onsexy details uit m’n hoofd zetten…  Dankuwel Communisme, om deze akelige praktijk naar de geschiedenis-boekjes te verbannen.)

P1040451


Ecologie en mode… daarmee kunnen we alle kanten op: milieuvriendelijk, diervriendelijk, mensvriendelijk (eerlijke roepies en geen kinderarbeid, alsjeblieft).

Leder roept een dubbel gevoel op, vind ik zelf… Het staat voor authenticiteit, design, kwaliteit, stijl. Hmm, de geur ontketent een bende vlinders in mijn buik… én maakt me zo gek dat ik voor mijn droomlaarzen een half maandsalaris wil neertellen.

Moeten we toch iets vaker ‘de boer op gaan’? Alweer ;-) Op sappige weilanden grazen de leveranciers van dit voortreffelijk materiaal. Inderdaad, deze olijke runderen worden ooit geslacht, in de eerste plaats als proteïnebron,… zolang er mensen zijn die vlees eten, kunnen we maar best iets moois maken van de huiden, dit is een correcte deal?

P1040403

Stella McCartney denkt er duidelijk anders over: zij creëert schoenen zonder dierlijke ‘ingrediënten’: van hak (11 cm), tot rits, tot zool… zelfs in de toplaag zit geen grammetje leer. Dieren hoeven niet te lijden voor onze wispelturigheden. Deze dame heeft een missie en realiseert daarbij een onvervalste leather look


P1040463

Leuk te weten dat ook de opkomende industrielanden op de ecologische kar springen: zo ontwerpt Camila Labra (uit Chili) pumps en laarzen uit afgedankte plastic zakken... het eindproduct ziet er buitengewoon vrolijk uit: de laarsjes zijn even kleurrijk als de grondstof (een bonte mengeling van plastic zakjes).



In ecologie kunnen we ongelooflijk ver gaan… The Sky is the Limit! Het Nederlandse OAT heeft een biologisch afbreekbare schoen ontworpen. Eens versleten stop je hem in de grond en… geloof het of niet… er groeit een boom uit! Wordt vervolgd: oatshoes.com

P1040398


Ambachten, cultureel erfgoed, Etno & Eco: ik absorbeer het allemaal (ik ben nogal gulzig als ‘t over schoenen gaat). De sfeer is hier familiaal-amicaal: op wens van een bloggende klant worden de etalages met schoenen verlicht, of juist niet verlicht (voor natuurlijk ogende kiekjes)… ja, ja, bepaalde etalagekasten kunnen open: nòg beter voor de foto’s!

Een welgemeende merci!

Dit is een ongedwongen museum-ervaring, uniek in z’n soort… daarom wil ik elke shoe lover (en haar partner) (oeps, of zijn partner) een ommetje langs het Schoeiselmuseum aanraden. Je kunt dit handig combineren met een uitwaai-vakantie aan zee of met een culturele trip naar Brugge of naar het uitheemse Lille.

En Izegem zelf is best wel een funky town!


© Veerle Beirnaert